تعریفی از کنترل کیفی مربوط به محصولات معدنی



کنترل کیفی سنگ اهن بیشتر شامل تعیین عیار آهن استخراجی، عیار سنگ آهن شاهد، عیار سنگ آهن دپو شده به صورت دانه بندی درشت و ریز، عیار بار مازاد و باطله و نیز نمونه های فروش می باشد. در بخش دیگر فعالیت این واحد تعیین مقدار گوگرد موجود در سنگ های استخراجی از معدن و نیز نمونه های فروش انجام می شود که در گزارش های دوره ای و یا به درخواست مدیریت سایت گزارش می شود. ارائه میزان رطوبت نمونه های فروش بخش دیگری از کنترل کیفی محصولات معدنی و همچنین سنگ آهن فروشی به شمار می رود. تعیین میزان FeO در سنگ آهن استخراجی نیز به طور متناوب انجام می شود.
از جمله دیگر وظایف بخش آزمایشگاه مواد معدنی که در سنگ آهن سیرجان انجام می شود، می توان به موارد زیر اشاره نمود.

 الف  - ایجاد بانک اطلاعاتی استاندارد‌های مورد نیاز واحد‌.
ب – حضور تمام وقت دائم در یک نوبت کاری واحد
ج – بازرسی و کنترل مواد اولیه و شرایط نگهداری درکلیه مراحل.
د – تایید کیفیت برای ورود مواد اولیه
هـ : نظارت و تایید فعالیت‌های آزمایشگاهی و انجام آزمون در صورت ضرورت مواد اولیه و مصرفی و همچنین دستگاه های مورد استفاده به صورت دوره ای.
و – ثبت نتایج آزمون و کنترل‌های روزانه
ز – نظارت بر کالیبراسیون ادواری وسایل سنجش.
ح – جلوگیری از تولید محصول معدنی در صورت بروز نقص در انطباق با استاندارد مربوطه و انعکاس فوری موضوع به مدیریت مجتمع.
ط – همکاری و نظارت بر استقرار سیستم‌های مدیریت کیفیت با رویکرد مدل‌های بین‌المللی
ی – مشارکت در تدوین استاندارد‌های ملی،‌ بین‌المللی و کارخانه‌ای درچارچوب سیاست‌های موسسه
ک – اجرای دستور العمل های صادر شده توسط موسسه در زمینه وظایف شغلی
ل – ارسال گزایش کتبی به مدیر عامل یا بالاترین مقام مسئول در صورت بروز هر گونه عدم انطباق کیفیت مواد اولیه و محصول معدنی با استاندارد‌های مربوط.
س – ارایه آموزش های مورد نیاز به پرسنل موثر در کیفیت
 
لذا با توجه به موارد مطروحه در فوق از واحد آزمایشگاه می توان به عنوان سیستم کنترلی تمام فرایند معدن یاد نمود. وظیفه این واحد زمانی بیشتر مشخص خواهد شد که بدانیم بدون نظارت آزمایشگاه فرایند استخراج سنگ آهن و دپوسازی و فروش آن با وقفه روبرو شده و یا تعطیل می شود.
معرفی آزمایشگاه و توان عملکرد آن
آزمایشگاه سنگ آهن سیرجان در فضایی مشتمل بر 150 متر مربع و در 3 واحد مجزا مشغول به کار است که در زیر به صورت اجمالی به مسئولیت ها و فعالیت های این بخش ها اشاره شده است:

1: بخش کانی آرایی

خردایش و تقسیم بندی نمونه های گرفته شده از معدن و دانه بندی در این بخش آزمایشگاهی انجام می شود. این بخش شامل دو سنگ شکن بزرگ و کوچک برای خردایش نمونه ها می باشد. نمونه های تقسیم شده پس از خشک شدن در آسیاب دیسکی پودر می شوند.

2: بخش شیمی تر

به نوعی می توان از این بخش به عنوان مهمترین قسمت آزمایشگاه یاد نمود. آنالیز به منظور تعیین عیار نمونه های تقسیم شده در این بخش انجام میشود. به طور خلاصه می توان فعالیت های بخش شیمی تر را به توزین، حل کردن و فرآوری و تیتراسیون محلول ها تقسیم بندی نمود. علاوه بر تعیین عیار آهن، درصد رطوبت دانه بندی آهن فروشی نیز در این بخش آزمایشگاهی انجام می شود. از جمله آنالیزهای انجام شده دیگر تعیین درصد FeO موجود در نمونه های استخراج می باشد که دقیقا مشابه تعیین عیار آهن و فقط با این تفاوت که در روش تعیین درصد FeO انحلال پودر آهن می بایست در غیاب اکسیژن برای جلوگیری از اکسایش بیشتر رخ دهد و به همین خاطر انحلال پذیری در حضور NaHCO3 که در حضور اسید تولید CO2 می کند، انجام می شود. از جمله دیگر تست های انجام شده تعیین دانسیته سنگ آهن است که بنا به درخواست مجموعه به تناوب گزارش می شود.

3: آزمایشگاه تعیین میزان گوگرد

در این بخش با استفاده از دستگاه LECO میزان گوگرد موجود در نمونه های سنگ آهن گرفته می شود.
معرفی مراحل مربوط به تایید کیفیت محصولات
آزمایشگاه کنترل کیفیت در تمام مراحل استخراج تا فرآوری و دانه بندی کنترل کننده درصد عناصر مختلف موجود در محصولات تولید شده می باشد. از این میان عیار آهن موجود در آهن دانه بندی در مرحله دپوسازی و فروش بسیار حساس است. در زیر به مراحل مختلف به منظور تعیین عیار آهن اشاره شده است:
خردایش و تقسیم نمودن نمونه های گرفته شده از کامیون های فروش و یا دپوهای آهن به منظور به دست آوردن نمونه قابل آنالیز و واقعی که معرف بار فروشی و یا دپوی ذخیره باشد پس از خشک نمودن نمونه های تقسیم شده و پودر نمودن آنها فرایند آسیاب و سپس توزین و انحلال و تعیین عیار انجام می شود. گزارش میزان عیار سنگ آهن به صورت روزانه به مدیریت سایت، خریداران، بخش نظارت و پیمانکار ارائه می شود